ഗ്യാന്‍വാപി, സംഭല്‍ മസ്ജിദ്: അനുരഞ്ജന നിര്‍ദേശം തള്ളി ഇരു വിഭാഗവും

തിരുവനന്തപുരം, ഇന്ത്യ 2026 ജൂലൈ 14 ALN: ന്യൂഡല്‍ഹി | വാരാണസിയിലെ ഗ്യാന്‍വാപി മസ്ജിദ്, മഥുരയിലെ ശാഹി ഈദ്ഗാഹ് മസ്ജിദ്, സംഭലിലെ ശാഹി ജുമുഅ മസ്ജിദ് എന്നിവയുടെ മേല്‍ ഹിന്ദുത്വശക്തികള്‍ ഉന്നയിച്ച തര്‍ക്കം മധ്യസ്ഥതയിലൂടെ പരിഹരിക്കാനുള്ള സുപ്രീം കോടതി നിര്‍ദേശം തള്ളി ഹിന്ദു, മുസ്‌ലിം കക്ഷികള്‍. രാജ്യത്തെ നിരവധി കേസുകള്‍ മധ്യസ്ഥതയിലൂടെ തീര്‍പ്പാക്കുന്നതിന് സുപ്രീം കോടതിയുടെ പരിസരത്ത് ആഗസ്റ്റ് 21 മുതല്‍ 23 വരെ നടക്കുന്ന സമാധാന്‍ സമാരോഹ് എന്ന പേരിലുള്ള സ്പെഷ്യല്‍ ലോക് അദാലത്തിലേക്ക് മൂന്ന് കേസുകളും ശിപാര്‍ശ ചെയ്തിരുന്നു. സംഭാഷണത്തിനും ചര്‍ച്ചകളിലൂടെയുള്ള പരിഹാരത്തിനും സൗകര്യമൊരുക്കുന്നതിനുള്ള വേദിയായാണ് കേസുകള്‍ സമാധാന്‍ സമാരോഹിലേക്ക് ശിപാര്‍ശ ചെയ്തിരുന്നത്. ഏതൊരു പരിഹാരവും കക്ഷികളുടെ സമ്മതത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

എന്നാല്‍, മൂന്ന് കേസിലും ഇരുവിഭാഗവും മാധ്യസ്ഥ്യ ഒത്തുതീര്‍പ്പിനെ എതിര്‍ത്തു. നിയമപരമായ വാദം കേള്‍ക്കലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വിഷയം പരിഹരിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഗ്യാന്‍വാപി മസ്ജിദിന്റെ നടത്തിപ്പുകാരായ അഞ്ജുമാന്‍ ഇന്‍തിസാമിയ മസ്ജിദ് കമ്മിറ്റി, സുപ്രീം കോടതിയുടെ മധ്യസ്ഥതയ്ക്കുള്ള നിര്‍ദേശം നിരസിച്ചതായി അറിയിച്ചു.

മുഗള്‍ ചക്രവര്‍ത്തിയായ ഔറംഗസേബിന്റെ ഭരണകാലത്ത് പുരാതന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരുഭാഗം തകര്‍ത്താണ് ഗ്യാന്‍വാപി മസ്ജിദ് നിര്‍മിച്ചതെന്നാണ് ഹിന്ദുത്വവാദികളുടെ അവകാശവാദം. എന്നാല്‍, ഔറംഗസേബിന്റെ ഭരണത്തിന് മുമ്പുള്ളതാണ് മസ്ജിദെന്നും കാലക്രമേണ അതില്‍ വിവിധ മാറ്റങ്ങള്‍ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നുമാണ് അഞ്ജുമാന്‍ ഇന്‍തിസാമിയ മസ്ജിദ് കമ്മിറ്റി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ശാഹി ഈദ്ഗാഹ് മസ്ജിദ് കൃഷ്ണ ജന്മഭൂമി ഭൂമിയിലാണ് നിര്‍മിച്ചതെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് ഹിന്ദുത്വവാദികള്‍ സിവില്‍ കോടതിയില്‍ കേസ് ഫയല്‍ ചെയ്തതിനെ തുടര്‍ന്നാണ് ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മഭൂമി- ശാഹി ഈദ്ഗാഹ് മസ്ജിദ് തര്‍ക്കം ഉടലെടുത്തത്. മുഗള്‍ കാലഘട്ടത്തില്‍ പൊളിച്ചുമാറ്റിയ ക്ഷേത്രത്തിന് മുകളിലാണ് മസ്ജിദ് നിര്‍മിച്ചതെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് അഭിഭാഷകന്‍ ഹരി ശങ്കര്‍ ജെയിനും മറ്റ് ഏഴ് പേരും സമര്‍പ്പിച്ച ഹരജിയില്‍ നിന്നാണ് സംഭല്‍ മസ്ജിദ് കേസ് ഉടലെടുത്തത്. 2024 നവംബര്‍ 19ന്, സംഭലിലെ സിവില്‍ കോടതി ശാഹി ജുമുഅ മസ്ജിദില്‍ സര്‍വേ നടത്താന്‍ അഡ്വക്കേറ്റ് കമ്മീഷണറെ നിയമിക്കുകയും കമ്മീഷന്‍ മസ്ജിദ് സന്ദര്‍ശിക്കാന്‍ എത്തിയത് സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് കാരണമാകുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

Content Highlights:
Both sides have officially rejected the reconciliation proposal regarding the Gyanvapi and Sambhal mosque disputes. The legal battle over these religious sites will continue to be contested in court. This decision intensifies the ongoing communal and legal debates surrounding the historic structures.

ഗ്യാന്‍വാപി, ശാഹി ഈദ്ഗാഹ്, ശാഹി ജുമുഅ മസ്ജിദ് എന്നിവയാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വിവാദമായ മതസ്ഥലങ്ങളില്‍ ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഈ സ്ഥലങ്ങളിലെ മതപരമായ അവകാശങ്ങള്‍ സംബന്ധിച്ചുള്ള തര്‍ക്കങ്ങള്‍ ഏറെക്കാലമായി തുടരുകയാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് 1990-കളില്‍ Babri Masjid-ന്റെ തകര്‍ച്ചയെ തുടര്‍ന്ന്. ഈ സംഭവങ്ങള്‍ ഹിന്ദു-മുസ്‌ലിം സമുദായങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ വലിയ സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കും സംഘര്‍ഷപരമായ സാഹചര്യങ്ങള്‍ക്കും വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. 1992-ല്‍ Babri Masjid-ന്റെ തകര്‍ച്ച, ഇന്ത്യയിലെ ജാതി, മതം, രാഷ്ട്രീയ മേഖലകളില്‍ വലിയ മാറ്റങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു.

ഗ്യാന്‍വാപി മസ്ജിദ്, വാരാണസിയിലെ കാഷി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രം ഹിന്ദുക്കളുടെ പ്രധാന പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലൊന്നാണ്. 17-ാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ Mughal സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന സമയത്ത്, ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങള്‍ തകര്‍ത്തു കൂടാതെ, പുതിയ മസ്ജിദ് നിര്‍മിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഹിന്ദുത്വവാദികളുടെ കാഴ്ചപ്പാടില്‍, ഈ മസ്ജിദ് ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകളിലാണ് നിര്‍മിച്ചിരിക്കുന്നത്, അതിനാല്‍ അവര്‍ ഈ സ്ഥലത്തെ തിരിച്ചു പിടിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാല്‍, മുസ്‌ലിം കക്ഷികള്‍ ഈ വാദം നിരസിച്ചുകൊണ്ട്, ഇങ്ങനെയൊരു ക്ഷേത്രം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നതിന്റെ തെളിവുകള്‍ ഇല്ലെന്ന് പറയുന്നു.

ശാഹി ഈദ്ഗാഹ് മസ്ജിദ്, കൃഷ്ണജന്മഭൂമി എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ സ്ഥലം, ഹിന്ദുക്കള്‍ക്കിടയില്‍ വലിയ ആരാധനയ്ക്കും, ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങള്‍ക്കും സുപ്രധാനമാണ്. 1980-കളില്‍ ഈ സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തര്‍ക്കം ആരംഭിച്ചു, പിന്നീട് 1990-കളില്‍ മസ്ജിദിന്റെ വാതില്‍ തുറക്കാന്‍ അനുവദിച്ചതിന് പിന്നാലെ, ഈ തര്‍ക്കം കൂടുതല്‍ ശക്തമായിരുന്നു. ഈ സ്ഥലത്തെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങള്‍ സംബന്ധിച്ചുള്ള കേസ്, രാജ്യത്തെ മതപരമായ സംഘര്‍ഷങ്ങളിലേക്കും രാഷ്ട്രീയമായ ചർച്ചകളിലേക്കും വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.

സംഭലിലെ ശാഹി ജുമുഅ മസ്ജിദ്, ഹിന്ദുത്വവാദികളുടെ വാദപ്രകാരം, ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകളിലാണ് നിര്‍മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് നടന്ന നിയമപരമായ പോരാട്ടം, മതപരമായ, സാമൂഹികമായ, രാഷ്ട്രീയമായവയെല്ലാം ഉള്‍പ്പെടുത്തുന്ന ഒരു വലിയ ചര്‍ച്ചയാകുന്നു. ഈ വിഷയത്തില്‍ നിയമപരമായ വാദങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കുന്നതിനും, മതപരമായ അവകാശങ്ങള്‍ സംബന്ധിച്ചുള്ള ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കും, സുപ്രീം കോടതി വലിയ പ്രാധാന്യം നല്‍കുന്നുണ്ട്.

ഈ മതപരമായ തര്‍ക്കങ്ങള്‍ ഇന്ത്യയിലെ സമുദായങ്ങളെ തമ്മിലടിപ്പിക്കാനും, രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികള്‍ ഈ വിഷയത്തെ利用ിച്ച് അവരുടെ സ്വാധീനം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാനും വഴിയൊരുക്കുന്നു. 2024-ല്‍ നടക്കുന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പുകള്‍ മുന്നില്‍ വച്ചുകൊണ്ട്, ഈ വിഷയങ്ങള്‍ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഹിന്ദുത്വവാദികള്‍ ഈ വിഷയത്തെ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നുവെങ്കിലും, മുസ്‌ലിം കക്ഷികള്‍ അവരുടെ അവകാശങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിര്‍ദേശങ്ങള്‍ അനുസരിച്ച്, മതപരമായ തര്‍ക്കങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കുന്നതിന് മധ്യസ്ഥതയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ശ്രമം, രാജ്യത്തെ സമാധാനവും ഐക്യവും നിലനിര്‍ത്തുന്നതിനുള്ള ശ്രമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാല്‍, ഇരുവിഭാഗങ്ങളും മധ്യസ്ഥതയെ തള്ളി, നിയമപരമായ വാദങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടത്, ഈ വിഷയത്തിന്റെ ഗൗരവം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ മതപരമായ തര്‍ക്കങ്ങള്‍ അനന്തമായും തുടരുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഈ വിഷയങ്ങള്‍ സുപ്രീം കോടതിയില്‍ വരുമ്പോള്‍ നിയമപരമായ ദൃഷ്ടികോണത്തില്‍ കൂടുതല്‍ ചര്‍ച്ചകള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നതും അതിന്റെ പ്രതിഫലനമായി കാണപ്പെടുന്നു.

മുസ്‌ലിം-ഹിന്ദു തര്‍ക്കങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല, ഈ വിഷയങ്ങള്‍ രാജ്യത്തെ വിവിധ മതങ്ങളുടെ ഇടയില്‍ പൊട്ടിത്തെറിച്ച കലഹങ്ങള്‍ക്കും വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഈ മതപരമായ തര്‍ക്കങ്ങള്‍ ഇന്ത്യയിലെ സാമൂഹിക സമരങ്ങളുടെയും, രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളുടെയും ഭാഗമായിട്ടുണ്ടെന്നും, ഈ വിഷയങ്ങള്‍ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി രൂപകല്‍പനയില്‍ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അതിനാല്‍, ഈ തര്‍ക്കങ്ങള്‍ എങ്ങനെ പരിഹരിക്കപ്പെടുമെന്ന്, രാജ്യത്തിന്റെ സമാധാനവും ഐക്യവും നിലനിര്‍ത്തുന്നതിന് വളരെ പ്രധാനമാണ്.