ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 156 ਪਟਵਾਰ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 100 ਸਰਕਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪੰਡ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ 16 ਜੁਲਾ 2026 ALN: ਰੂਪਨਗਰ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸਰਕਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭਾਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਟੌਰ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚੜਾਈ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ। ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਧੂ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ 56 ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਕੋਲ 156 ਪਟਵਾਰ ਸਰਕਲਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 100 ਵਾਧੂ ਸਰਕਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪੰਡ ਭਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨਸਾਰ, ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 156 ਪਟਵਾਰ ਸਰਕਲ ਹਨ। ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸਰਕਲ ਲਈ ਇੱਕ ਪਟਵਾਰੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਪਟਵਾਰੀ ਚਾਰ ਸਰਕਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਪੰਡ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਲਾਲ ਲਕੀਰ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ 22 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 156 ਪਟਵਾਰ ਸਰਕਲ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ 56 ਪਟਵਾਰੀ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਟਵਾਰੀ ਜਮ੍ਹਾਬੰਦੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ, ਗਿਰਦਾਵਰੀ ਹਾੜੀ, ਸਾਉਣੀ, ਡਿਜੀਟਲ ਕਰਾਪ ਸਰਵੇ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ, ਫਸਲ ਖ਼ਰਾਬੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੋਰਟ ਕੇਸਾਂ ਸਬੰਧੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਵਧੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ, ਪਟਵਾਰੀ ਦੀ ਪੋਸਟ 'ਤੇ ਹੁਣ ਲੜਕੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਾਥਰੂਮ ਹੋਣਾ ਅਤਿ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਟਵਾਰ ਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਬਾਥਰੂਮ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਅਲਮਾਰੀਆਂ। ਇਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਘਾਟ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ 'ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ, ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ 'ਤੇ ਵੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਵੇ ਅਤੇ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭਾਰਤਾ ਅਤੇ ਘਾਟ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਟਵਾਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪਟਵਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਪਟਵਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ, ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਜੇਕਰ ਪਟਵਾਰੀ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਲਈ, ਇਹ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਇਸ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭਾਰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ, ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸਰਕਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭਾਰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ, ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ।
To learn more about the latest developments in Local & Regional, stay updated with our exclusive reports and analyses on AiLensNews.
