मालेगावमध्ये भुयारी गटारासाठी फोडले शेकडो कोटींचे रस्ते, अत्यंत निकृष्ट दर्जाचे पॅचवर्क

मुंबई, भारत ४ ऑग, २०२६ ALN: मालेगाव महानगरपालिका क्षेत्रात राबविण्यात येत असलेला ५०० कोटी रुपयांचा महत्त्वाकांक्षी भुयारी गटार प्रकल्प सध्या नागरिकांच्या टीकेच्या केंद्रस्थानी आहे. या प्रकल्पाच्या कामासाठी खोदलेल्या सिमेंट काँक्रीट व डांबरी रस्त्यांची दुरुस्ती अत्यंत निकृष्ट दर्जाचे पॅचवर्क केल्यामुळे सुमारे १५० कोटींच्या रस्त्यांची वाट लागली आहे. वर्षभरानंतर हे रस्ते पुन्हा करावे लागतील, अशी परिस्थिती आहे.

महापालिका क्षेत्रात भुयारी गटार प्रकल्पाचे काम अंतिम टप्प्यात आहे. भुयारी गटारामुळे नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न मार्गी लागेल, रोगराई कमी होईल असा प्राथमिक अंदाज आहे. मात्र, यासाठी आधीच वर्षभरापूर्वी किंवा दोन वर्षाच्या काळात तयार करण्यात आलेले सिमेंट व डांबरी पक्के रस्ते खोदण्यात आले आहेत. भुयारी गटारच्या प्रकल्प आराखड्यात जवळपास ८० टक्के पक्के रस्ते येत असल्यामुळे हे सर्व रस्ते फोडून गटारसाठी पाइप टाकण्यात आले आहेत. मात्र, अत्यंत दर्जेदार रस्ते फोडताना त्यांचे पॅचवर्क मात्र दर्जेदार झालेले नाही. वारा व पावसात अनेक रस्त्यांवर सिमेंट उडून गेले आहे. त्यामुळे येथील खडी उघडी पडली आहे.

दीडशे कोटीचे नुकसान?

तज्ज्ञांच्या मते, या निकृष्ट कामामुळे शहराचे सुमारे १५० कोटी रुपयांचे नुकसान झाले आहे. हे रस्ते वर्षभरात पुन्हा एकदा नव्याने बनवावे लागतील, अशी भयावह स्थिती सध्या आहे. त्यामुळे कामाच्या चौकशीची गरज आहे. रस्त्यांची कामे करताना नियोजनाचा अभाव दिसून आला तरीही कामे सुरूच ठेवण्यात आल्याचा मोठा फटका पालिकेला बसला आहे.

प्रशासनाचे अजब स्पष्टीकरण

या गंभीर विषयावर महापालिका प्रशासनाचे म्हणणे धक्कादायक आहे. "रस्त्यांच्या कामांना आधी मंजुरी मिळाली आणि भुयारी गटार प्रकल्पाला त्यानंतर मंजुरी मिळाली, त्यामुळे ही परिस्थिती उ‌द्भवली" असे अजब स्पष्टीकरण प्रशासनाकडून दिले जात आहे. प्रशासनाच्या या नियोजनाच्या अभावाचा फटका आता सर्वसामान्यांना सहन करावा लागत आहे. विशेष म्हणजे, केवळ एक वर्षापूर्वी तयार केलेले अनेक सिमेंटचे रस्ते या कामासाठी पुन्हा फोडावे लागले, ज्यामुळे जनतेच्या पैशाची मोठी उधळपट्टी झाली आहे.

कंत्राटदाराने डांबरी रस्त्यावर केले काँक्रीट

दुरुस्ती विसंगत भुयारी गटार कामात जिथे सिमेंटचे रस्ते फोडले तिथे सिमेंटनेच दुरुस्ती करणे अपेक्षित होते, तर डांबरी रस्त्यांसाठी डांबरीकरणाची गरज होती. मात्र, कंत्राटदाराने अनेक डांबरी रस्त्यांवर सिमेंटचे पेंच मारल्याने रस्त्यांचा ताळमेळ पूर्णपणे बिघडला आहे. या निकृष्ट व विसंगत दुरुस्तीमुळे काही महिन्यांपूर्वीच तयार केलेले कोट्यवधी रुपयांचे रस्ते आता अवघ्या काही दिवसांतच उखडले आहेत.

भुयारी गटार प्रकल्पाची योजना मालेगाव शहराच्या वाढत्या लोकसंख्येचा विचार करून तयार करण्यात आली होती. शहरातील जलनिवर्तन प्रणाली सुधारण्यासाठी आणि पाण्याच्या गाळामुळे होणाऱ्या आरोग्य समस्यांवर उपाय शोधण्यासाठी हा प्रकल्प आवश्यक होता. तथापि, या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीची गती आणि गुणवत्ता यावर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. त्यामुळे नागरिकांच्या आरोग्यावर संभाव्य परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

भुयारी गटार प्रकल्पाच्या कामामुळे अनेक रस्ते खोदण्यात आले आहेत. या खोदाईमुळे वाहतूक व्यवस्थेत अडथळे निर्माण झाले आहेत. नागरिकांना रोजच्या प्रवासात अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. यामुळे स्थानिक व्यवसायांवरही नकारात्मक परिणाम झाला आहे. रस्त्यांची स्थिती बिघडल्याने ग्राहकांची संख्या कमी झाली आहे, ज्यामुळे व्यवसायिकांची आर्थिक परिस्थिती धोक्यात आली आहे.

यावर उपाय म्हणून महापालिका प्रशासनाने रस्त्यांच्या दुरुस्तीच्या कामांना प्राधान्य देण्याचा निर्णय घेतला आहे. तथापि, या दुरुस्तीच्या कामांना किती वेळ लागेल आणि त्यांची गुणवत्ता कशी असेल, याबाबत नागरिकांमध्ये चिंता आहे. प्रशासनाने या समस्यांना तातडीने उत्तर देणे आवश्यक आहे, अन्यथा नागरिकांचा विश्वास कमी होईल.

या संदर्भात, स्थानिक राजकारण्यांनीही आवाज उठवायला सुरुवात केली आहे. त्यांनी प्रशासनाच्या कामकाजावर आक्षेप घेतले असून, या प्रकल्पाच्या कामाची चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. नागरिकांच्या पैशांचा अपव्यय होऊ नये यासाठी कठोर कारवाईची गरज आहे, अशी भावना व्यक्त केली जात आहे.

भुयारी गटार प्रकल्पाच्या कामात असलेल्या गडबडीमुळे मालेगावच्या विकासावर देखील प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. शहराच्या विकासासाठी आवश्यक असलेल्या इतर प्रकल्पांवरही याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे प्रशासनाने या समस्यांवर तातडीने लक्ष देणे आवश्यक आहे.

एकंदरीत, मालेगावमध्ये भुयारी गटार प्रकल्पाच्या कामामुळे निर्माण झालेल्या समस्यांनी नागरिकांच्या जीवनावर गंभीर परिणाम केला आहे. रस्त्यांचे पॅचवर्क निकृष्ट असल्यामुळे नागरिकांना त्रास सहन करावा लागत आहे. प्रशासनाने या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी तातडीने उपाययोजना करणे आवश्यक आहे, अन्यथा नागरिकांचा विश्वास कमी होईल आणि त्यांच्या आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो.

यामुळे येणाऱ्या काळात स्थानिक प्रशासनावर दबाव वाढेल, जेणेकरून ते आपल्या कामात सुधारणा करतील. भुयारी गटार प्रकल्पाच्या कामात सुधारणा केल्यास, नागरिकांच्या आरोग्याला दिलासा मिळेल आणि शहराच्या विकासाला गती मिळेल. त्यामुळे प्रशासनाने या प्रकल्पावर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

मालेगाव शहराच्या भुयारी गटार प्रकल्पाबद्दलच्या या समस्यांवर चर्चा करताना, स्थानिक नागरिकांचे गट, सामाजिक कार्यकर्ते आणि पर्यावरणवादी यांचे योगदान महत्त्वाचे ठरते. त्यांनी या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी आवश्यक असलेल्या पारदर्शकतेसाठी आवाज उठवला आहे. या संदर्भात, स्थानिक शाळा, महाविद्यालये आणि सामाजिक संघटनांनीही या समस्यांवर लक्ष केंद्रित केले आहे. यामुळे जनतेला एकत्र येऊन प्रशासनावर दबाव आणण्याची संधी मिळाली आहे.

भुयारी गटार प्रकल्पामुळे मालेगावच्या शहरी विकासात एक सकारात्मक बदल घडवण्याची अपेक्षा होती, परंतु या समस्यांमुळे ती अपेक्षा धूसर झाली आहे. प्रशासनाने या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी तातडीने उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. याशिवाय, भविष्यात अशा गडबडींचा पुनरुज्जीवन होऊ नये यासाठी ठोस धोरणे तयार करणे आवश्यक आहे. नागरिकांच्या आरोग्यावर थेट परिणाम करणाऱ्या प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीमध्ये शुद्धता, गुणवत्ता आणि पारदर्शकता यांची आवश्यकता आहे.

अखेर, या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीच्या प्रक्रियेत नागरिकांचा सहभाग वाढवणे आवश्यक आहे. यामुळे प्रशासनाला अधिक जबाबदार बनवता येईल आणि नागरिकांच्या गरजा अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेता येतील. नागरिकांच्या आरोग्याची काळजी घेणे आणि त्यांच्या जीवनमानात सुधारणा करणे हे प्रशासनाचे प्राथमिक कर्तव्य आहे, आणि यासाठी योग्य निर्णय घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.