भिवंडीत ‘कोहिनूर’ इमारत कोसळून 10 ठार, बचावकार्य संपले

मुंबई, भारत १ ऑग, २०२६ ALN: भिवंडीच्या नारपोलीतील ‘कोहिनूर’ अपार्टमेंट या चार मजली इमारतीच्या कोसळण्याची घटना एक गंभीर अपघात म्हणून समोर आली आहे. या अपार्टमेंटच्या ढिगाऱ्याखाली दबून दहा रहिवाशांचा मृत्यू झाला आहे, तर तीन जण गंभीर जखमी झाले आहेत. ही घटना गुरुवारी रात्री 11.30 वाजता घडली. भिवंडी शहरात इमारत दुर्घटनांचे प्रमाण वाढत असल्याने या घटनेने नागरिकांमध्ये चिंतेची लहर निर्माण केली आहे.

‘कोहिनूर’ अपार्टमेंट ही इमारत 2013 मध्ये बांधण्यात आली होती आणि या इमारतीमध्ये दोन विंग आहेत, ज्यामध्ये एकूण 48 फ्लॅट्स आहेत. तथापि, इमारतीच्या बांधकामात वापरलेले साहित्य व तंत्रज्ञान हे अत्यंत तडजोडीचे होते, ज्यामुळे महापालिकेने या इमारतीला धोकादायक म्हणून वर्गीकृत केले. इमारत रिकामी करण्यासाठी महापालिकेने तीन वेळा नोटिसा जारी केल्या होत्या, परंतु रहिवाशांनी इमारत सोडण्यास नकार दिला.

घटनेच्या दिवशी, अनेक रहिवाशांनी इमारतीच्या बाहेर येण्यास सुरवात केली होती, परंतु काहीजण त्यांच्या वैयक्तिक सामानासाठी पुन्हा इमारतीत गेले. या दरम्यान, इमारत अचानक कोसळली आणि अनेक जण ढिगाऱ्याखाली अडकल्यानंतर, एनडीआरएफ, अग्निशामक दल आणि पोलिसांनी तात्काळ बचावकार्य सुरू केले. पहिला मृतदेह सकाळी 8 वाजता सापडला, आणि सायंकाळी 4 वाजता आणखी एक मृतदेह सापडला. या घटनेनंतर बचाव कार्य थांबवण्यात आले.

राज्याचे आपत्कालीन विभागाचे मंत्री गिरीश महाजन यांनी घटनास्थळी भेट दिली आणि मृतांच्या नातेवाईकांना पाच लाखांची मदत जाहीर केली. मंत्री महाजन यांनी याबाबत सांगितले की, इमारत दुर्घटनेतील जबाबदारी निश्चित करून दोषींवर योग्य ती कारवाई केली जाईल. यावेळी खासदार सुरेश उर्फ बाळ्यामामा म्हात्रे, माजी केंद्रीय मंत्री कपिल पाटील, आमदार महेश चौघुले, महापौर नारायण चौधरी, जिल्हाधिकारी डॉ. श्रीकृष्ण पांचाळ उपस्थित होते.

इमारतीला तडे गेल्याची माहिती मिळताच प्रभाग क्र. 4चे सहाय्यक आयुक्त अरविंद घोगरे आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी रात्री 10 वाजता घटनास्थळी पोहचले. त्यांनी इमारतीतील सर्व रहिवाशांना बाहेर येण्यास सांगितले. काही रहिवाशे बाहेर येण्यास तयार नव्हते, त्यामुळे त्यांना बाहेर काढण्यासाठी घोगरे आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी प्रयत्न केले. त्यांचे प्रसंगावधान अनेकांचे प्राण वाचवण्यात यशस्वी झाले.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी इमारतीच्या कंत्राटदारावर फौजदारी कारवाई करण्याचे आदेश दिले आहेत. इमारत धोकादायक म्हणून घोषित करण्यात आली होती, तरीही कंत्राटदाराने काम सुरू ठेवले. मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी यावेळी स्पष्ट केले की, अशा धोकादायक इमारतीतून रहिवाशांना बाहेर काढण्यासाठी सक्ती करण्यात येईल, कारण माणसाचा जीव महत्त्वाचा आहे.

इमारतीच्या पिलरला तडे गेल्याची माहिती मिळाल्यानंतर, कंत्राटदाराने तळ मजल्यावरील पिलरच्या दुरुस्तीचे काम सुरू केले होते. गुरुवारी रात्री 8 वाजता इमारत झुकत असल्याचे लक्षात आल्यानंतर नगरसेवक यशवंत टावरे यांनी महापालिकेला कळवले. मात्र, त्यानंतरच इमारत कोसळली.

या घटनेत मृत झालेल्या व्यक्तींची नावे खालीलप्रमाणे आहेत: क्रिश कुमार (25), रणजीत सिंग (45), राधेश्याम कुशवाह (45), मिराज शेख (34), संतोष पांडे (42), शमीम अन्सारी (30), राकेश पासवान (45), मुकेश पासवान (35), अशोक पासवान (50), श्यामजी पाल. जखमींमध्ये अभय यादव (26), दीपक यादव (25), संगीता प्रजापती (36) यांचा समावेश आहे.

भिवंडी शहरात इमारत दुर्घटनांचे प्रमाण वाढले आहे, आणि गेल्या पाच वर्षांत 60 हून अधिक बळी गेले आहेत. भिवंडीच्या इमारतांच्या धोकादायक स्थितीवर चर्चा करण्याची गरज आता अधिक तीव्र झाली आहे. स्थानिक प्रशासनाने याबाबत गंभीर विचार करावा लागेल आणि भविष्यात अशा घटनांची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी ठोस उपाययोजना कराव्यात.

गेल्या काही वर्षांत भिवंडीतील इमारत दुर्घटनांच्या घटनांनी स्थानिक प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. इमारतींच्या धोकादायक स्थितीबाबत जागरूकता वाढवण्यासाठी स्थानिक प्रशासनाने अधिक कठोर पावले उचलणे आवश्यक आहे. इमारतींच्या बांधकामाच्या मानकांचे पालन करणे आणि रहिवाशांचे संरक्षण करणे हे प्रशासनाचे प्राथमिक कर्तव्य आहे.

या दुर्घटनेच्या पार्श्वभूमीवर, भिवंडीतील रहिवाशांना सुरक्षिततेसाठी योग्य उपाययोजना करण्याची आवश्यकता आहे. इमारतांच्या सुरक्षा तपासण्या नियमितपणे करणे, आणि जर काही इमारती धोकादायक असतील तर त्यांना तात्काळ रिकामे करणे आवश्यक आहे. स्थानिक प्रशासनाने इमारतींच्या बांधकामाच्या मानकांचे पालन सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे. तसेच, रहिवाशांना इमारतीच्या धोकादायक स्थितीबाबत माहिती देणे आवश्यक आहे, जेणेकरून त्यांना सुरक्षिततेसाठी योग्य निर्णय घेता येतील.

भिवंडीच्या कोहिनूर इमारतीच्या दुर्घटनेने एक गोष्ट स्पष्ट केली आहे की, इमारतींच्या सुरक्षिततेच्या मुद्द्यावर अधिक लक्ष दिले पाहिजे. या घटनेने एक गंभीर प्रश्न उपस्थित केला आहे की, स्थानिक प्रशासन आणि संबंधित कंत्राटदारांनी इमारतींच्या बांधकामाच्या प्रक्रियेत अधिक जबाबदारी घेतली पाहिजे. भविष्यात अशा घटनांची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी सर्व संबंधित संस्थांनी एकत्र येऊन काम करणे आवश्यक आहे.

या घटनेच्या अनुषंगाने, स्थानिक नागरिकांनीही आपली भूमिका निभावणे आवश्यक आहे. त्यांनी त्यांच्या इमारतींच्या सुरक्षिततेबाबत जागरूक राहणे आवश्यक आहे आणि जर त्यांना काही धोकादायक स्थिती आढळल्यास त्वरित स्थानिक प्रशासनाला कळवणे आवश्यक आहे. यामुळे भविष्यात संभाव्य दुर्घटनांपासून वाचता येईल.

कोहिनूर इमारतीच्या दुर्घटनेने भिवंडीच्या नागरिकांना एक महत्त्वाचा धडा शिकवला आहे की, सुरक्षितता ही सर्वांत महत्त्वाची आहे. इमारतींच्या सुरक्षिततेसाठी सर्वांनी एकत्र येऊन काम करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून भविष्यात कोणतीही अशा प्रकारची दुर्घटना टाळता येईल.

भिवंडी शहराची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी लक्षात घेतल्यास, हा भाग महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचा औद्योगिक केंद्र आहे. येथे अनेक लहान-मोठ्या उद्योग आहेत, ज्यामुळे लोकसंख्येत वाढ झाली आहे. मात्र, या वाढत्या लोकसंख्येच्या पार्श्वभूमीवर, इमारतींच्या सुरक्षिततेच्या बाबतीत दुर्लक्ष होत आहे. इमारतींच्या बांधकामाच्या मानकांचे पालन न करणे, तसेच योग्य देखरेख न करणे, हे सर्व गंभीर समस्यांचे कारण बनले आहे.

भिवंडीतील इमारत दुर्घटनांचा इतिहास पाहता, स्थानिक प्रशासनाने याबाबत तात्काळ उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. भिवंडीतील रहिवाश्यांना सुरक्षिततेची हमी देण्यासाठी, इमारतींच्या बांधकामाच्या मानकांचे पालन करणे, नियमित तपासण्या करणे आणि धोकादायक इमारतींना तात्काळ रिकामे करणे हे अत्यंत आवश्यक आहे. यासाठी स्थानिक प्रशासनाने अधिक कठोर पावले उचलणे आवश्यक आहे.

या घटनेच्या अनुषंगाने, रहिवाशांनी त्यांच्या इमारतींच्या सुरक्षिततेबाबत जागरूक राहणे आवश्यक आहे. यामध्ये नियमित तपासण्या, देखरेख आणि स्थानिक प्रशासनाला तात्काळ कळवणे यांचा समावेश आहे. यामुळे भविष्यात संभाव्य दुर्घटनांपासून वाचता येईल.

भिवंडीतील इमारतींच्या सुरक्षिततेसाठी सर्व संबंधित संस्थांनी एकत्र येऊन काम करणे आवश्यक आहे. स्थानिक प्रशासन, कंत्राटदार, आणि रहिवाश्यांनी एकत्र येऊन सुरक्षिततेच्या उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. या दुर्घटनेने भिवंडीच्या नागरिकांना एक महत्त्वाचा धडा शिकवला आहे की, सुरक्षितता ही सर्वांत महत्त्वाची आहे आणि या बाबतीत कोणतीही तडजोड स्वीकारता येणार नाही.