যোৰাবাটৰ কৃত্ৰিম বানৰ সমস্যাৰ মূল কাৰণ আৰু সমাধানৰ অভাৱ

গুৱাহাটী, ভাৰত ১৩ জুলাই ২০২৬ ALN: যোৰাবাট এতিয়া সন্ত্ৰাসৰ নাম হৈ পৰিছে। এজাক বৰষুণ দিলে শংকিত হৈ পৰিব লাগে গুৱাহাটী। এই যোৰাবাটেৰেই নামি আহে মেঘালয়ৰ পাহাৰৰ ৰঙা মাটি। এই যোৰাবাটেৰেই নামি আহে ঢল বোৱাই গুৱাহাটীত অচল কৰিব পৰাকৈ পানী।

আগতে এনে নাছিল। বাট-পথ ঠেক থাকিলেও কৃত্ৰিম বানৰ কোনো সমস্যাই এই ধৰণে গুৱাহাটীক জোঁকাৰি পেলোৱা নাছিল। চুবুৰীয়া মেঘালয়ে বিশ্বাসঘাতকতা কৰি গুৱাহাটীৰ কথা অকণো নাভাবি সমীপতে থকা পাহাৰবোৰ কাটি তহিলং কৰিলে।

সেই পাহাৰৰ পৰা পানী কেনি যাব সেয়া কোনো পৰিকল্পনা নকৰাকৈয়ে বিশেষ ব্যক্তিৰ হাতত তুলি দিছিল মেঘালয়ৰ পাহাৰবোৰ। সেই পাহাৰতে কোনোবা খুলিলে বিশ্ববিদ্যালয়। অংশীদাৰিত্ব থকাৰ সূত্ৰে পৰিৱেশ আৰু প্ৰকৃতিলৈ সম্পূৰ্ণ পিঠি দি এই ধ্বংস অভিযানৰ অভিশাপ এতিয়া পদে পদে গুৱাহাটীবাসীয়ে ভোগ কৰিবলগীয়া হৈছে। এনে পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয় যে- কেৱল কৃত্ৰিম বানেই নহয়, পাহাৰ খহি অহা মাটিয়ে পুতি পেলাই উজনি অসমৰ সৈতে যোগাযোগৰ ২৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো।

বন্ধ হৈ পৰে যান-বাহন চলাচল। গুৱাহাটীৰ সৈতে এক প্ৰকাৰৰ বিচ্ছিন্ন হৈ পৰে উজনি অসম। ৰঙামাটিৰে ভৰি পৰে নৰ্দমা। তাৰপাছত কেৱল যান্ত্ৰণা আৰু যান্ত্ৰণা। সেই যোৰাবাটৰ কৃত্ৰিম বানৰ পৰা আমি কেতিয়া মুক্ত হম?

চুবুৰীয়া মেঘালয়ৰ চৰকাৰে আমাৰ অৱস্থাৰ কথা কেতিয়া বুজিব? তেওঁলোকৰ বাবেই যে উত্তৰ-পূবৰ মূল দুৱাৰমুখ স্বৰূপ গুৱাহাটীত কৃত্ৰিম বানপানীৰ সমস্যা অতি ভয়াৱহ হৈ পৰিল।

বছৰ বছৰ ধৰি অৱহেলিত যোৰাবাটৰ সমস্যাক লৈ কিয় নিষ্ক্ৰিয় মেঘালয় চৰকাৰ? দেওবাৰে আহিছিল এজাক মুষলধাৰ বৰষুণ। বৰষুণজাকৰ পাছত যোৰবাটত সেই ভয়ংকৰ কৃত্ৰিম বানৰ সৃষ্টি। পানীত ওপঙিল বাহন আৰু বানৰ পিছৰ বোকাময় হৈ পৰিল পথ।

আৰু কিমান দিন এই সমস্যাত ভুগিব লাগিব গুৱাহাটীবাসীয়ে? কেতিয়া অন্ত পৰিব যোৰাবাটৰ দুৰ্যোগ? উল্লেখযোগ্য যে, মেঘালয়ত বাৰ্ষিক বৃষ্টিপাতৰ পৰিমাণ গড়ে প্ৰায় ১১,০০০ ৰ পৰা ১২,০০০ মিলিমিটাৰ (বা ৪৩০ ৰ পৰা ৪৭০ ইঞ্চি)। এই বৰষুণৰ বাবেই মেঘালয় সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ সৰ্বাধিক বৃষ্টিপাত হোৱা অঞ্চল হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।

ৰাজ্যখনৰ দক্ষিণ খাচী পাহাৰৰ কিছুমান অঞ্চলত বছৰি গড়ে ১২,০০০ মিলিমিটাৰ পৰ্যন্ত বৰষুণ হয়, যাৰ বাবে এই অঞ্চলটো ভাৰত তথা বিশ্বৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ সেমেকা বা আৰ্দ্ৰ অঞ্চল। চলিত বৰ্ষত মেঘালয়ৰ বৰষুণত এক অস্বাভাৱিক পৰিৱৰ্তনো দেখা গৈছে।

বতৰ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ শেহতীয়া তথ্য অনুসৰি, বিগত জুন মাহত মেঘালয়ত অভূতপূৰ্ব ধাৰাসাৰ বৰষুণ হৈছিল। মাত্ৰ ২৪ ঘণ্টাত মৌচিনৰামত ৫২৬.৪ মিলিমিটাৰ আৰু চোহৰাত ৪৭০.৪ মিলিমিটাৰ বৰষুণ ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলতে চেৰাপুঞ্জীৰ বিখ্যাত 'চেভেন চিষ্টাৰ্ছ' জলপ্ৰপাত তীব্ৰ গতিত সক্ৰিয় হৈ পৰিছিল।

আনহাতে, মেঘালয়ৰ খাচী, জয়ন্তীয়া আৰু গাৰো পাহাৰৰ বিশেষ চুপি আকৃতিৰ গঠনৰ বাবে বংগোপসাগৰৰ পৰা অহা জলীয় দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু পাহাৰত বাধা পাই ওপৰলৈ উঠে আৰু ঘনীভূত হৈ ইয়াৰ দক্ষিণ ভাগত ধাৰাসাৰ বৰষুণ হয়। এই পানী নামি আহি যোৰাবাট আৰু গুৱাহাটী মহানগৰীত কৃত্ৰিম বানৰ সৃষ্টি কৰে।

যোৰাবাটৰ ৯ মাইল, ১০ মাইল আৰু ১২ মাইল অঞ্চলত থকা প্ৰাকৃতিক দ' ঠাই আৰু খালসমূহ, যিবোৰে আগতে প্ৰাকৃতিকভাৱে পানী ধৰি ৰাখিব পাৰিছিল, সেইবোৰ ২০১৩ চনৰ পৰৱৰ্তী সময়ত বেদখল আৰু ব্যৱসায়িক অট্টালিকা নিৰ্মাণৰ বাবে পুতি পেলোৱা হ'ল। পানী ওলাই যোৱাৰ স্বাভাৱিক পথসমূহ বন্ধ হৈ পৰাত পানীয়ে ঘাইপথলৈ গতি সলনি কৰিবলৈ বাধ্য হ’ল। ইপিনে ২০১৭ চনৰ পাছৰ পৰা এই সমস্যাটোৱে এক অত্যন্ত ভয়াৱহ ৰূপ লৈছে।

যোৰবাটৰ কৃত্ৰিম বানৰ মূল কাৰণ:

মেঘালয় সীমান্তৰ পাহাৰসমূহ অবাধে কাটি ধ্বংস কৰাৰ ফলত বৰষুণৰ পানী ধৰি ৰাখিব পৰা ক্ষমতা নাইকিয়া হৈছে। ফলত পাহাৰৰ পৰা মাটি আৰু আৱৰ্জনা পোনপটীয়াকৈ তললৈ নামি আহে। লগতে মেঘালয়ৰ পাহাৰৰ পৰা নামি অহা পানী অকল চাফা পানী নহয়; ইয়াৰ লগত আহে প্ৰচুৰ পৰিমাণৰ ৰঙা মাটি আৰু আৱৰ্জনা। এই বোকা আৰু ৰঙা মাটিয়ে যোৰাবাটৰ মূল ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষত থকা ড্ৰেইন বা নলাসমূহ মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে বন্ধ কৰি পেলায়।

উল্লেখ্য যে, স্থানীয় ৰাইজৰ অভিযোগ অনুসৰি, ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ প্ৰাধিকৰণে ঘাইপথটো নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত পানী নিষ্কাশনৰ বাবে যি নলা আৰু কালভাৰ্টসমূহ তৈয়াৰ কৰিছিল, সেইবোৰ অত্যন্ত সংকীৰ্ণ আৰু ত্ৰুটিপূৰ্ণ। ফলস্বৰূপে, পানী ওলাই যাব নোৱাৰি ওলোটা সোঁতেৰে সমগ্ৰ আৱাসিক এলেকা আৰু ঘাইপথ বুৰাই পেলায়।

মেঘালয়ৰ ড্ৰেইনেজ ব্যৱস্থা আৰু কৃত্ৰিম বানৰ সমস্যাঃ

মেঘালয়ৰ ড্ৰেইনেজ ব্যৱস্থা যিমানেই শক্তিশালী নহওক কিয়, শ্বিলং বা তুৰাৰ দৰে চহৰীয়া অঞ্চলৰ ড্ৰেইনেজ চিষ্টেম বৰ্তমান অতি দুৰ্বল। পূৰ্বতে এই অঞ্চলসমূহত প্ৰাকৃতিক খাল, বিল আৰু দ' ঠাই আছিল যিয়ে পাহাৰীয়া পানী ভাগ ধৰি ৰাখিব পাৰিছিল। কিন্তু সম্প্ৰতি তীব্ৰ ব্যৱসায়িক আৰু আৱাসিক নিৰ্মাণ কাৰ্যৰ বাবে এই প্ৰাকৃতিক জলাশয়সমূহ পুতি পেলোৱা হ’ল।

প্ৰাকৃতিক জান-জুৰিৰ ওপৰত বেদখল:

শ্বিলঙৰ বুকুত থকা দুই প্ৰধান নদী বা প্ৰাকৃতিক নলা উমখ্ৰা আৰু উমচিৰ্পীৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহ ব্যাপক বেদখলৰ বলি হৈছে। মানুহে জাবৰ-জোঁথৰ পেলাই এই প্ৰাকৃতিক নলাসমূহ সংকীৰ্ণ কৰি পেলাইছে।

পৰিকল্পিত নলা বা আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনাৰ অভাৱ:

মেঘালয়ৰ চহৰসমূহৰ এটা ডাঙৰ অংশত আজিও সুপৰিকল্পিত 'ষ্টৰ্ম ৱাটাৰ ড্ৰেইন' আৰু নিষ্কাশন প্ৰণালী নাই। যাৰ বাবে ধাৰাসাৰ বৰষুণ হ’লে শ্বিলঙৰ দাঁতিকাষৰীয়া এলেকা বা নিম্নভূমি অঞ্চলসমূহত কৃত্ৰিম বানৰ সৃষ্টি হয়।

কেতিয়া হ’ব স্থায়ী সমাধান?

বৰ্তমানৰ প্ৰশাসনিক তৎপৰতালৈ চাই ক’ব পাৰি যে বৰ্তমান কেৱল তাৎক্ষণিক উপশম হিচাপে জেচিবিৰে ড্ৰেইন চাফা কৰাৰ কাম চলি আছে। কিন্তু বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, প্ৰশাসনে যদি তৎপৰতাৰে অসম-মেঘালয়ৰ যৌথ পৰিকল্পনা আৰু NHAI-ৰ ভুল ক্ৰতিসমূহ শুধৰাই কাম নকৰে, তেন্তে আগন্তুক কেইবা বছৰলৈকে যোৰাবাটবাসীয়ে এই ভয়ংকৰ কৃত্ৰিম বানৰ অভিশাপৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ সম্ভাৱনা ক্ষীণ।

যোৰাবাটৰ এই ভয়ংকৰ সমস্যাটো কেৱল এটা পথৰ সমস্যা নহয়, ই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনীতিক প্ৰভাৱিত কৰা এক ডাঙৰ সংকট। যেতিয়ালৈকে অসম আৰু মেঘালয় চৰকাৰে পৰিৱেশবিদসকলৰ সৈতে মিলি এক স্থায়ী বিজ্ঞানসন্মত আঁচনি হাতত নলয়, তেতিয়ালৈকে যোৰাবাটবাসীৰ এই যাতনাৰ অন্ত পৰাটো অসম্ভৱ।

গুৱাহাটীবাসীয়ে কৃত্ৰিম বানত ককবকাই আছে। মেঘালয়ৰ পাহাৰৰ পৰা বাগৰি অহা ৰঙা মাটি আৰু পানীয়ে যোৰাবাটত বাহন চলাচল স্থবিৰ কৰি তুলিছে। কিমান দিনলৈ এনেকুৱা যান্ত্ৰণা ভুগিব লাগিব বুলিও প্ৰশ্ন কৰিছে গুৱাহাটীবাসীয়ে?